Oyuncu sanatçı mıdır?*

Resim
Prova sırasında bir oyuncu, yönetmene karakterinin sahnede dolaşmak yerine durmasını öneriyor. Yönetmen kabul edebilir, reddedebilir, başka bir çözüm bulabilir. Bu, karakterin duruma nasıl karşılık verdiğine ilişkin bir yorumdur; yalnızca nerede duracağıyla ilgili değildir. Peki oyuncunun sahneye ilişkin düşüncesi prova salonunda ne kadar ciddiye alınıyor? Aylar önce Karagöz ustası Cengiz Samsun, dramaturg Sinem Öztürk ve oyuncu Efsane Odağ Yıldız’la “Oyuncu sanatçı mıdır?” sorusunu konuşmuştuk. Elbette sanatçıdır. Ancak sanatçı olmakla kendi sanatının koşullarını belirleyebilmek aynı şey değil. Bir müzisyen repertuvarı seçmediği için sanatçılığını kaybetmez; oyuncu da yönetmenin kararına uymakla sanatçı olmaktan çıkmaz. Yine de bu kararların nasıl alındığı, yapabildiği işi etkiler. Oyunu yazar, yönetmen, oyuncular, tasarımcılar ve sahne emekçileri birlikte hazırlıyor; yaratıcı kararları ise aynı ölçüde paylaşmıyorlar. Üstelik oyun provalar bitince tamamlanmıyor. Her temsil, oyuncularl...

Muhafazakâr DNA*

Evrim kavramı, bilinen canlılığın oluşum ve farklılaşma (saçaklanma) ilkelerini akla getirir. Neden sonra hemen her şeyin değişerek gelişme sürecine atıf yapmak için kullanılır olmuştur. Bu kavramın biyolojideki komşusu kalıtımdır. Kalıtım, canlılığın bir aktarımın ürünü olduğu fikrinden yola çıkarak bir kuşaktan diğer kuşağa belirli bir türün nasıl tutarlı bir karakteristikle devam ettiğine, türlerin nasıl birbirine karışmadığına dikkat çeker. Kalıtılan şey neyse, yapısal bir sürekliliğinin-korunan bir canlı yapısının-nedeni sayılmıştır. Yine biyolojide kalıtım ve evrim kavramları arasındaki ilişkiyi açıklamaya çalışan bilim dalına da genetik denir. Bu kavramın kökeninde ise "köken ve oluşum" vardır. Canlılığın kökenini araştıran bu alan, RNA ve DNA yapılarını keşfetmiş ve "biyolojik düzenlilik" fikrinin Pandora kutusunu aralamıştır.

Evrimin Dört Boyutu
E. Jablonka ve M.J. Lamb
Çeviri: M. Doğan
Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2007

* Yıldız, T. (2013). Muhafazakâr DNA. Altüst, 10, 70-71.

Devamı: [tam metin →] (.PDF)

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Psikolojiye giriş I* (Kitap)

“Lacrima:” Başkalarının zamanıyla kuşanmak*